أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
248
قانون ( فارسى )
17 - معجون فلاسفه - كه آن را مادهء زندگى نامند اين معجون فيلسوفان بلغم برانداز ، نيروبخش دستگاه تنفس و شادىبخش است ، دستگاه گوارش را تقويت مىكند ، آروغآور و اشتهابرانگيز است ، توشهء جوانى مانند است ، مغز را تقويت مىكند ، فراموشكارى را از بين مىبرد و ذهن انسان را صفا مىبخشد . عقل را تقويت مىكند ، زبان را روان و شيوا مىگرداند ، سردمزاجى اندامان را از بين مىبرد ، چكميزك را چارهساز است ، بادها را به جاى خود مىنشاند و آرامش مىبخشد . آب پشت را افزايش مىدهد ، گردن كلفتى ذكر با او است ! گوشتهاى برآمده ميان دندانها را لاغر مىكند و دندانها را محكم مىگرداند . درد مفاصل ، درد پشت ، درد تهيگاه و درد ميزناى را شفا مىدهد . داروهاى تركيبى در معجون فيلسوفان از قرار زير است : نسخه فلفل ، فلفل دراز ، زنجبيل ، دارچين ، آمله ، بليله ، گياه خلال دندان ، زراوند غلتان شامى ، زردچوبه ، بابونه ، مغز ثمر صنوبر بزرگ و در يكى از نسخهها نارگيل ، از هريك هفت مثقال و نيم ، بزر بابونه سه مثقال و سه چهارم مثقال ، هستهء مويز سرخرنگ كوبيده بيست و دو مثقال و نيم ، عسل غليظ و پرمايه به اندازهء وزن همه داروها . همهء داروها را در آن عسل بسرشند و هربار به اندازهء يك عدد گردوى كوچك تناول شود . 18 - معجون شليثا ( ثليثا - نسخه . ) اكثريت طبيبان عقيده دارند كه معجون شليثا نام ، از آن نادرههاى روزگار است و گويند : در علاج ديوانگى ، بيماريهاى ناشى از سودا ، بلغم ، بيمارى فالج ، صرع ، سكته ، دهنكجى ، وسواس ، بيماريهاى دستگاه تنفس ، سردرد ، سردرد نيمهاى ، فراموشكارى ، ماليخوليا ، سردمزاجى مغز ، لرزه و تپش غير طبيعى قلب بسيار مفيد و شافى است . جنين را نگهدارى مىكند ، در علاج زنى كه بچه انداخته است بهترين دارو است ، معالج چكميزك است ، درد زهدان را از بين مىبرد ، بادكردگى زهدان را شفا مىدهد ، سست شدن زبان را چارهساز است ، علاج سرگيجه و قى كردن است ، پادزهر قارچ سمى و ساير سمهاى تناولى است و شير در معده پنير شده را علاج است و در ساير مسموم شدنها شفابخش است . در علاج درد مفاصل مفيد مىباشد ، دردهاى كهنه و ديرپاى بدن همگى از شليثا شفا مىيابند ؛ كه براى هر دردى دستور العملى ويژه در تناولش هست . اگر در علاج سرماخوردگى شديد استعمال شود بايد با آب خيار چنبر دارويى مصرف گردد و گويند اگر در شراب تناول شود بهتر از آب خيار چنبر دارويى است . در علاج بندآمدنيهاى درونى با آب ريشههاى چهارگانه ، در علاج درد زهدان با آب رازيانهء شامى ، و براى معالجهء درد كردن سراسر بدن با آب مرزنگوش با آب بيخ سلق تناول شود . و اگر شليثا را براى كودكان تجويز كنند بايد آن را با روغن بنفشه تناول كنند .